1 наурыз 2015 жылы Астана қаласында “How big is big” (Үлкен дегеніміз қаншалықты үлкен?) тақырыбында TEDxAstana конференциясы өткізілді. Осы форматтағы іс-шараның Астана қаласында алғаш рет болуы. Конференцияға келген 300-ден астам қонаққа Қазақстан мен шетелден келген 14 спикер құбылыстар мен өмірлік мысалдардың қаншалықты үлкен болатындығы жайында дәріс оқыды. Спикерлердің барлығы әртүрлі саланың өкілдері. Арасында ғалымдар, компания басшылары, өнер адамдары, оқушылар, дәрігерлер, мұғалімдер бар. Дәрістер қазақ, ағылшын және орыс тілдерінде оқылды. Сонымен бірге үзілістер арасында өзара пікіралмасу мүмкіншілігі болды. Сондай-ақ конференция тақырыбына сай арт-жоба ұйымдастырылды. Аталған жоба күнделікті өміріміздегі ұғым мен ойды өлшем тұрғысынан ұсынды. Конференция тақырыбы кездейсоқ таңдалмады. Себебі әр адам үлкен деген сөзге әртүрлі мағына салады. Біреу үшін маңызды болып көрінген заттар, басқалар үшін кіші болып көрінеді. Бірақ үлкен құбылысқа айналу үшін қаншалықты үлкен болу керек. Сонымен бірге адам өмірін өзгерте алатындай оқиғаның шекарасы қайда екенін анықтау маңызды. Кейде көзге мардымсыз болып көрінетін әрекеттер үлкен құбылыстың басында тұруы да мүмкін.  

 

TEDxAstana конференциясында аурулар диагностикасын жасаудың ең арзан және жылдам тәсілі таныстырлыды. Дамель Мектепбаева осы жобаны NASA-ның зерттеушілерге арналған бағдарламасында ұсынған болатын. Бірақ бұған жету мақсатында үлкен арман болу керек. Сол арман үлкен жетістіктерге жетелейді. Медицина саласы тек инновациялардан ғана емес, сол салада сапалы білім беруге де сүйенеді. Массимо Пигнателли Қазақстанға жергілікті медициналық білім беру саласын реформалауға шақыртылған. Спикердің айтуы бойынша ХХІ ғасырда тек дәрігерлер ғана емес, науқастар да жаңаша ойлау білуі маңызды. Емделу барысына қатысты пікірлері өзгеруі басты рөлге ие. Сонымен бірге этнография саласында қызмет істеп жүрген Кендебай Қарабдаловтың да үлкен мақсатты көздеген. Қазақтың қыш өнерін қайта жаңғырту. Алайда ол талпыныс балалық кездегі кіші қадамдардан бастау алады. Бірақ та конференцияға келген кейбір спикерлер тікелей мағынасында үлкен заттарды басқарады. Атап айтсақ, Руслан Енсебаев үлкен деректермен (big data) айналысады. Көп көлемдегі деректерді жинақтап, оны адамдар өміріне пайдаланып үйрену де көп күшті қажет етеді. Сонымен қатар деректер көлемі жылдан-жылға артып келеді. 

“WikiBilim” қоғамдық қоры TEDxAstana конференциясының ресми әріптесі. 2012 жылы «WikiBilim» қоғамдық қоры мен TED бірлескен жоба бастады. Жобаның мақсаты TED конференцияларының үздік үлгілерін қазақ көрермендеріне таныстыру. Мақсат: алуан түрлі салалық озық технологиялар мен әдістерді түсіну, оларды күнделікті өмірде қолдануға шақыру арқылы  еліміздің дамуына серпін беру; жастардың бойында арманшыл, ойшыл, әрекетшіл қасиеттерді қалыптастыру. Осы себепті де “WikiBilim” TEDxAstana конференциясының әріптесі.

Қазақ тілі Google аудармашы жүйесіне қосылды

 «WikiBilim» қоғамдық қоры жүзеге асырған жоба нәтижесінде қазақ тілі «Google Translate» (Гугл аудармашы) жүйесіне енді. Қазіргі уақытта Google жүйесінде 90 тіл қолжетімді болды.  «Google» компаниясымен бірге атқарылған жұмыс нәтижесінде қазақ тілінен басқа тілдерге және керісінше аударма жасау мүмкіндігі ашылды. Жоба «Beeline Қазақстан» компаниясының қолдауымен жүзеге асты.

Жоба 2 жылдан астам уақытқа созылды. Жоба аясында тіл мамандары, еріктілер, «Google» командасының мамандары өзара тығыз жұмыс атқарды. Қазірдің өзінде Қазақстанда қызметті күнде 200 000-нан астам адам пайдаланады. «Google Translate+Kazakh» жобасының сәтті орындалуы қазақ тілінің ғаламдық онлайн аудармашыға қосылуы интернеттегі қазақтілді мазмұнды және білім беруді дамытуға үлкен серпін береріне сенімдіміз.

Жұмыс әлі де болса аяқталмайды. Ендіге кезекте жүйедегі аударма сапасын арттыру мақсаты қойылып отыр. Ол үшін кез-келген ерікті адам өзінің қол ұшын бере алады. Қазақ тіліндегі аударманы дамыту жолдары туралы қосымша ақпарат алуға болады. Сондай-ақ қазақ тілінде айтылған ауызша мәтінді түсіну жүйесін дамыту бағыты бойынша жұмыстар жалғастырылады.

Анықтама:

Google аудармашы қалай жұмыс істейді? 

Google аудармашы сапалы аударма ұсыну үшін жүздеген миллион құжаттар ішінен үлгілер іздейді. Аударылған құжаттар ішінен қажет үлгілерді тапқан жағдайда, Google сәйкес аударманы таңдау үшін инттелектуалды болжам жасай алады. Google-ға сараптама ретінде адамдар аударып берген мәтіндер қаншалықты көп болса, машиналық аударманың сапасы да соншалықты жоғары болады.

Сервиске жаңа тілді қосу үшін көп көлемде өзара дәлме-дәл аударылған сөйлемдердің жұптары қажет. Аударуға арналған материал MS Word файлы ретінде және Википедиадағы мақала түрінде Google Translate жүйесіне жүктеледі. Сервистің тесттік режимде жұмыс істей бастауы өзге тілдерде баламасы бар Википедианың қазақтілді тарауындағы мақалалар санының артуының нәтижесінде мүмкін болды.

Бұл не үшін қажет?

Сервис интернеттегі қазақ тілінің қолданыс аясын кеңейтуге ықпал етеді. Мәтіндерді, құжаттарды және сайттарды әлемдік тілдерден қазақ тіліне және кері аударуға мүмкіндік береді.

Бұл жобалардың қатарында «Қазақша Википедиа», «Қазақстанның ашық кітапханасы» (www.Kitap.kz), «Creative Commons» ашық лицензияларын насихаттау, TED лекцияларын аудару мен Қазақстанда тарату және өзге де ғаламдық онлайн платформалар мен сервистерін қазақ тілінде еркін таратуға бағытталған жобалар бар.

"WikiBilim" қоғамдық қоры

Google аудармашы жүйесіндегі қазақ тілінің аударма сапасын
тестілеу ұлттық кампаниясы басталды

«Google Translate» (Гугл аудармашы) аударма қызметіне қазақ тілін қосу жобасы «WikiBilim» қоғамдық қоры жүзе асырып жатқан қазақтілді интернетті дамыту бағдарламасының құрамдас бөлігі болып табылады. Жоба «Beeline Қазақстан» компаниясының қолдауымен жүзеге асуда.

2012 жылдың көктемінде аталмыш бастамға аудармашы қызметін дамытумен айналысатын «Google» командасы қолдау білдіретінгі жөнінде келісімге қол жеткізілген болатын. «Google» онлайн аударма қызметі статикалық аударма жүйесіне негізделген. Жаңа тілдің жүйеге енгізілуі үшін жүйеге енген тілдерден енгізілгелі тұрған тілге дәлме-дәл аударылған үлкен көлемдегі мәтіндер қажет. Әдетте, бұл шаруамен жаңа тілдің жүйеге енуіне мүдделі еріктілер айналысады. «Google» өз тарапынан қажет құралдармен қамтамасыз етіп, техникалық қолдау көрсетеді.

Бірлесе атқарған жұмыстың нәтижесінде «Google» компаниясы қазақ тіліндегі аударма сапасын жақсарту және қазақ тілін аударма қызметіне толыққанды қосу мақсатында қазақ тілінің аудармасын тесттік режимде қосып, қазақ және ағылшын тілдерін білетін қолданушылардан аударма сапасына баға беруді сұраған.

Осыған орай жоба бастамашылары тіл жанашырларын тесттік нұсқадағы аудармалардың сапасына баға беруге шақырады. Ол үшін келесі сілтемеге өту керек: https://translate.google.com/about/intl/en_ALL/volunteer/kazakh.html. Сізге өзіңіздің таңдауыңыз бойынша қазақ тілінен ағылшын тіліне немесе керісінше жасалған қысқаша сөйлемдердің аудармасына баға беру ұсынылады. «Өте жақсы», «Жақсы», «Қанағаттандырарлық» немесе «Нашар» деген белгілерді басу арқылы ұсынылған аудармаларға баға бере аласыз. Бір сөйлемге баға беру Сіздің бір минутыңызды да алмайды. Өзіңіздің шамаңызға қарай, мүмкіндігінше көп сөйлемдердің аудармалармаларына баға беруге тырысыңыз. Бұл қазақ тілін жүйеге тез қосуға және аудармалардың сапасын жақсартуға көмектеседі. Аудармаларға баға беру бетіне «WikiBilim» қорының ресми сайтындағы сілтеме арқылы өтуге болады.

Аудармалардың сапасын қамтамасыз ету мақсатында «Beeline Қазақстан» компаниясы үш ай көлемінде аударма сапасына баға берумен айналысатын кәсіби аудармашылар командасының еңбекақысын грант түрінде төлеуге шешім қабылдады. Жоба бастамашылары аталмыш шаралар «Google Translate» қызметіне қазақ тілін қосу процесін жылдамдатуға мүмкіндік беретініне үміттенеді.

«Beeline компаниясы «Google Translate+Kazakh» жобасының басталғалы серіктесі болып табылады. Біз қазақ тілінің ғаламдық онлайн аудармашыға қосылуы интернеттегі қазақтілді мазмұнды және білім беруді дамытуға үлкен серпін береріне сенімдіміз. Серіктестік аясында Beeline компаниясының мобильді және «Үйдегі Интернет» қызметін пайдаланушылары өткен жылдан бастап Google Translate-ке тұрақты түрде тегін кіре алады. Осының арқасында Beeline-ның әрбір абоненті Google Translate қызметінде жұмыс істеп, аталмыш жобаға өз үлесін қосуға мүмкіндік алды. Біз ЖОО-ларда жүйеге мәтіндерді қалай дұрыс енгізу керектігін егжей-тегжейлі үйрететін презентациялар ұйымдастырдық. Сарапшы-аудармашылардың еңбекақысын төлеуге арналған гранттардың бөлінуі – бұл «Beeline Қазақстанның» «Google Translate+Kazakh» жобасын қолдауының кезекті қадамы. Сондай-ақ, қазақ тілінің ғаламдық аударма қызметіне қосылуының ауылы алыс емес екендігі бізді қуантады», - деді Beeline Қазақстанның Әлеуметтік жобалар бойынша менеджері Анар Жұмағұлова.

Анықтама:

Google аудармашы қалай жұмыс істейді? 

Google аудармашы сапалы аударма ұсыну үшін жүздеген миллион құжаттар ішінен үлгілер іздейді. Аударылған құжаттар ішінен қажет үлгілерді тапқан жағдайда, Google сәйкес аударманы таңдау үшін инттелектуалды болжам жасай алады. Google-ға сараптама ретінде адамдар аударып берген мәтіндер қаншалықты көп болса, машиналық аударманың сапасы да соншалықты жоғары болады.

Сервиске жаңа тілді қосу үшін көп көлемде өзара дәлме-дәл аударылған сөйлемдердің жұптары қажет. Аударуға арналған материал MS Word файлы ретінде және Википедиадағы мақала түрінде Google Translate жүйесіне жүктеледі. Сервистің тесттік режимде жұмыс істей бастауы өзге тілдерде баламасы бар Википедианың қазақтілді тарауындағы мақалалар санының артуының нәтижесінде мүмкін болды.

Бұл не үшін қажет?

Сервис интернеттегі қазақ тілінің қолданыс аясын кеңейтуге ықпал етеді. Мәтіндерді, құжаттарды және сайттарды әлемдік тілдерден қазақ тіліне және кері аударуға мүмкіндік береді.

Бұл жобалардың қатарында «Қазақша Википедиа», «Қазақстанның ашық кітапханасы» (www.Kitap.kz), «Creative Commons» ашық лицензияларын насихаттау, TED лекцияларын аудару мен Қазақстанда тарату және өзге де ғаламдық онлайн платформалар мен сервистерін қазақ тілінде еркін таратуға бағытталған жобалар бар.

"WikiBilim" қоғамдық қоры


Қазақ тілінің әмбебап сөздігінің iOS операциялық жүйесі негізінде жұмыс істейтін iPhone және iPad құрылғыларына арналған мобильді нұсқасы жарыққа шықты. Әмбебап сөздіктің мобильді нұсқасын AppStore дүкенінен және iTunes-тан тегін жүктеп алуға болады. Аталмыш бағдарламада қазақша жазу мүмкіндігі бар және интернетсіз жұмыс істейді. Естеріңізде болса, Қазақ тілінің әмбебап сөздігі А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институтымен бірігіп жасалған. Сөздіктің негізін 15 томдық Қазақ тілінің әдеби сөздігі құрайды.

 

 

ПРЕСС-РЕЛИЗ 

Google өз жүйесіндегі қазақ тілді аударма сапасын тестілеуді бастады

Google Translate аударма қызметіне қазақ тілін қосу жобасы тестілеу кезеңіне өтті.

Жақында Google компаниясы арнайы тестілеу бөлімін құрып, қазақ және ағылшын тілдерін білетін қолданушылардан Google Translate командасына қазақ тілін жүйеге қосу мақсатында көмек көрсетулерін сұрады.

Үндеуде былай делінген:

Сіз қазақ және ағылшын тілдерін білесіз бе?

Онда Google Translate-ке қазақ тілін қосуға көмектесіңіз!

Сәлем! Google Transate-ке қазақ тілін қосу үшін көмек берулеріңізді сұраймыз.

Google Translate – Google компаниясы шығарғантілдер арасында автоматты түрде аударма жасайтын тегін қызмет. Ол адамның қатысуын талап етпейтін озық технология негізінде жұмыс істейді. Егер Сіз машиналық аударма туралы және бідің аударлармалардың қалай жасалатындығы жайында білгіңіз келсе, мына бетке өтіңіз: https://translate.google.com/about/intl/en_ALL/index.html

Қазіргі таңда Google Translate 71 тіл арасында аударма жасау мүмкіндігіне ие. Біз бұл тізімді ұлғайтуға күш салудамыз. Сіздің көмегіңізбен қазақ тілі жүйеге енген келесі тіл болуы мүмкін. Егер Сіз қазақ және ағылшын тілдерін білетін болсаңыз, онда жасалған аудармалардың сапасын анықтауға көмектесе аласыз.

Сіз бізге көмек көрсетуге дайынсыз ба? Келесі бетте Сізге аударма мысалдары ұсынып, оның сапасына баға беруіңізді сұраймыз.

Сізге Google атынан және қазақша аудармашының болашақ қолданушылары атынан алғыс білдіреміз.

Үндеудің тұпнұсқасын мына жерден таба аласыз:

 https://translate.google.com/about/intl/en_ALL/volunteer/kazakh.html

Google Translate-ке қазақ тілін қосу жобасының бастамашысы ретінде “WikiBilim” қоғамдық қоры ана тілінің жанашырларын Googl-дің аударма нұсқаларына белсенді түрде баға беруге шақырады.

Сізге қалауыңыз бойынша қазақ тілінен ағылшын тіліне немесе керісінше бағытта жасалған қысқа сөйлемдердің аудармасына баға беру ұсынылады. «Өте жақсы», «Жақсы», «Қанағаттандырарлық» немесе «Нашар» деген белгілерді басу арқылы ұсынылған аудармаларға баға бере аласыз. Бір сөйлемге баға беру бір минуттан артық уақыт алмайды. Мүмкіндігінше көп сөйлемнің аудармасына баға беруге тырысыңыз. Бұл қазақ тілін жүйеге тез қосуға және аударма сапасын жақсартуға көмектеседі.

Анықтама:

Google аудармашы қалай жұмыс істейді? 

Google аудармашы сапалы аударма ұсыну үшін жүздеген миллион құжаттар ішінен үлгілер іздейді. Аударылған құжаттар ішінен қажет үлгілерді тапқан жағдайда, Google сәйкес аударманы таңдау үшін инттелектуалды болжам жасай алады. Сондықтан жүйедегі адам аударып берген мәтіндер неғұрлым көп болса, машиналық аударманың сапасы да соғұрлым жоғары болады.

Сервиске жаңа тілді қосу үшін көп көлемде өзара дәлме-дәл аударылған сөйлемдердің жұптары қажет. Аударуға арналған материал MS Word файлы ретінде және Википедиадағы мақала түрінде Google Translate жүйесіне жүктеледі. Аударма қызметінің тесттік режимде жұмыс істей бастауы өзге тілдерде баламасы бар Википедианың қазақтілді тарауындағы мақалалар санының артуының нәтижесінде мүмкін болды.

Бұл не үшін қажет?

Қызмет интернеттегі қазақ тілінің қолданыс аясын кеңейтуге ықпал етеді. Мәтіндерді, құжаттарды және сайттарды әлем тілдерінен қазақ тіліне және кері қарай оңай аударуға мүмкіндік береді.

Google Translate-ке қазақ тілін қосу интернеттегі қазақ тіліндегі мазмұнды дамытуға бағытталған маңызды жобалардың бірі.

«WikiBilim» қоғамдық қоры

Find us on:

Хабар алып тұрыңыз!

Қолдаушылар

Client Section